bijvrouw
Artikel

bijvrouw

In de tijd van het Oude Testament kon een man niet alleen meerdere echtgenotes hebben, maar ook een of meerdere bijvrouwen. Deze bijvrouwen hadden een lagere status en waren vooral bedoeld om kinderen te baren. Ook waren deze bijvrouwen een teken van rijkdom en macht. In het Nieuwe Testament komen bijvrouwen niet meer voor.

Wettelijke bepalingen

Het Oude Testament kent weinig wetten omtrent het huwelijk. De bijvrouw (Hebreeuws: pilegesj) wordt in geen van deze teksten genoemd.
Van andere culturen van het Oude Nabije Oosten zijn wel wetsteksten over de bijvrouw gevonden. Volgens het Oud-Babylonische wetboek van Hammurabi (achttiende eeuw voor Christus) mag een man bijvoorbeeld een bijvrouw nemen, ook al heeft hij al kinderen bij zijn eerste vrouw. De eerste vrouw kon zelf een slavin aanbieden aan haar man. Een kind uit deze verbintenis gold dan als kind van de man en zijn eerste vrouw.

Draagmoeder

Hoewel de wetsteksten van het Oude Testament het onderwerp ‘bijvrouw’ niet aansnijden, komen bijvrouwen wel in verschillende verhalen voor.
In Genesis zijn bijvrouwen vooral bedoeld om kinderen te baren voor onvruchtbare vrouwen. Bekende voorbeelden zijn Hagar (Genesis 16:1-16) en Bilha en Zilpa (Genesis 30:1-13).

Teken van macht

In Samuel en Koningen zijn bijvrouwen vooral een teken van rijkdom en macht. Koning Salomo spant de kroon met zevenhonderd vrouwen en driehonderd bijvrouwen (1 Koningen 11:3), maar ook andere koningen hadden vaak een harem.
Twee verhalen laten zien dat bijvrouwen direct in verband werden gebracht met koninklijke macht.

  • Volgens 2 Samuel 16:21-22 neemt Davids zoon Absalom tijdens een conflict met zijn vader ‘voor de ogen van heel Israël’ bezit van Davids bijvrouwen. Hiermee laat hij zien dat hij nu de koning is.

  • In 1 Koningen 2:13-25 wil Adonia wil trouwen met Abisag, de laatste bijvrouw van David. Salomo vat zijn verzoek op als greep naar de koninklijke macht en laat hem daarom ter dood brengen.

Nieuwe Testament

Vanaf de tijd na de Babylonische ballingschap en in de tijd van het Nieuwe Testament spelen bijvrouwen geen rol meer. Wel is er uit buiten-bijbelse bronnen bekend dat mannen maîtresses konden hebben. Maar in de bijbelse verhalen komen die niet voor.

 

 

 

 

Bijbelverzen

  • Genesis 30:1-13
  • Exodus 21:10-11
  • 2 Samuel 5:13
  • 2 Samuel 21:10
  • Ester 2:14
  • Deuteronomium 21:15-17
  • Rechters 19:1
  • 2 Samuel 16:21-22
  • 1 Koningen 11:3
  • Genesis 16:1-16
  • Rechters 8:31