Bijbel in Gewone Taal (BGT)
23

Spreuken over hebberigheid

231Als je aan tafel zit bij een machtige leider,

bedenk dan dat hij veel invloed heeft.

2Wees niet hebberig, eet niet te veel,

ook al houd je nog zo van lekkere dingen.

3Laat je niet verleiden door al het eten.

Anders loopt het verkeerd met je af.

4Probeer niet alleen maar rijk te worden,

wees niet alleen maar bezig met geld.

5Want ineens kan je geld verdwijnen,

net zoals een vogel die plotseling wegvliegt.

6Ga niet aan tafel bij iemand die gierig is,

laat je niet verleiden om bij hem te eten.

7Misschien zegt hij: ‘Eet en drink nog wat,’

maar intussen denkt hij: Wat kost dat veel!

8En dan zal het eten je niet smaken,

je vriendelijke woorden hebben geen zin.

Spreuken over wijsheid

9Spreek niet tegen dwaze mensen,

want zij hebben geen respect voor je wijze woorden.

10Verander de grenzen van een gebied niet,

steel geen grond van kinderen zonder vader.

11Want de Heer beschermt hen,

hij zal hen verdedigen.

12Luister goed naar mensen die jou iets kunnen leren,

luister aandachtig naar hun goede raad.

13Aarzel niet om je kinderen te straffen.

Ze zullen niet meteen sterven als je ze slaat.

14Als je hen straft, worden ze betere mensen.

En zo red je hen van de dood.

Spreuken over verstandig leven

15Luister goed!

Als je je verstand gebruikt, maak je je leraar blij.

16Als je de juiste dingen zegt, geef je hem vreugde.

17Wees niet jaloers op slechte mensen,

maar heb altijd eerbied voor de Heer.

18Dan zul je lang leven, en heb je een toekomst.

19Luister goed!

Word wijs en doe goede dingen.

20Blijf uit de buurt van mensen die te veel wijn drinken,

en ga niet om met mensen die te veel eten.

21Want zulke mensen worden arm.

Ze verdienen geen geld, omdat ze te lang slapen.

Luister naar je ouders

22Luister naar je ouders, ook als ze oud zijn.

Heb respect voor hen, want zij hebben je het leven gegeven.

23Blijf altijd zoeken naar waarheid,

luister naar wijze lessen en leer van goede raad.

24Want iemand die wijs is, geeft zijn ouders vreugde,

iemand die goed leeft, maakt zijn ouders blij.

25Dus je moet wijs zijn en goed leven,

dan zullen je ouders blij zijn.

Luister niet naar slechte vrouwen

26Luister goed!

Vertrouw op je leraar, luister naar zijn lessen.

27Luister niet naar slechte vrouwen, want dan gaat het fout.

Ze zijn net zo gevaarlijk als een diepe put.

28Slechte vrouwen lijken op rovers,

ze verstoppen zich en overvallen je ineens.

Slechte vrouwen zorgen ervoor dat je ontrouw wordt.

Drink niet te veel wijn

29Er zijn mensen die altijd zeuren,

die altijd ruziemaken en klagen,

die heel gauw gewond raken,

en steeds wazig uit hun ogen kijken.

30Dat zijn mensen die altijd dronken zijn,

die tot de vroege ochtend blijven drinken.

31Laat je niet verleiden door wijn,

die zo mooi schittert in het glas,

en zo makkelijk naar binnen glijdt.

32Want wijn is zo giftig als een slang.

Je wordt er doodziek van.

33Als je veel drinkt, zie je vreemde dingen,

en niemand begrijpt meer wat je zegt.

34Je voelt je misselijk en ellendig,

alsof je op een boot zit tijdens een storm.

35Het voelt alsof iemand je geslagen heeft,

zonder dat je het merkte.

Het voelt alsof je mishandeld bent,

zonder dat je weet door wie.

Toch is het eerste wat je ’s ochtends denkt:

Laat ik opstaan, ik heb zin in een glas wijn!

24

Spreuken over wijsheid

241Wees niet jaloers op slechte mensen,

en sluit geen vriendschap met hen.

2Want ze maken altijd slechte plannen,

en ze praten alleen maar over geweld.

3Alleen met wijsheid kun je een huis bouwen,

alleen met inzicht maak je het stevig,

4alleen door kennis krijg je kamers vol prachtige spullen.

5Alleen door wijsheid krijg je kracht,

alleen door inzicht word je sterk,

6alleen door veel overleg kun je een oorlog winnen.

Spreuken over slechte mensen

7Dwaze mensen zullen nooit wijs worden.

Ze kunnen niet meepraten als wijze mensen overleggen.

8Iemand die altijd slechte plannen maakt,

is een dwaas en een ruziezoeker.

9Hij wordt door iedereen gehaat,

omdat hij kwaad doet en anderen belachelijk maakt.

Spreuken over goed gedrag

10Pas als je in moeilijkheden bent,

wordt duidelijk hoe sterk je bent.

11Red onschuldige mensen die ter dood veroordeeld zijn,

doe je uiterste best om hun leven te redden.

12Zeg later niet: ‘Ik wist het niet.’

Want de Heer kent alle mensen,

hij weet of je de waarheid spreekt.

Hij beloont je als je goed doet,

maar hij straft je als je kwaad doet.

13Luister goed!

Eet honing, want dat is lekker en gezond.

14Net zoals honing goed is voor je lichaam,

zo is wijsheid goed voor je leven.

Want wijsheid geeft je een toekomst,

door wijsheid zul je lang leven.

15Je mag het huis van goede mensen niet aanvallen,

je mag hun woning niet verwoesten.

Als je dat wel doet, ben je slecht.

16Met slechte mensen loopt het verkeerd af,

ze sterven door hun eigen kwaad.

Goede mensen maken wel fouten,

maar het komt altijd weer goed.

Spreuken over het omgaan met anderen

17Wees niet blij als het slecht gaat met je vijanden,

juich niet als ze sterven.

18Want dan wordt de Heer kwaad op jou,

in plaats van op je vijanden.

19Wees niet jaloers op slechte mensen,

wees niet jaloers op mensen die kwaad doen.

20Want de Heer zal hen straffen.

Ze hebben geen toekomst, ze zullen sterven.

21Luister goed!

Heb altijd eerbied voor de Heer en voor de koning.

Ga niet om met mensen die zich tegen hen verzetten.

22Want een grote ramp zal die mensen treffen,

en plotseling zullen ze sterven.

Nog meer wijze spreuken

23Ook de volgende spreuken zijn verzameld door wijze mensen.

Spreuken over eerlijkheid

Je moet altijd een eerlijk oordeel geven in een rechtszaak.

24Dus je mag iemand die schuldig is, niet vrijspreken.

Anders zal iedereen woedend zijn,

iedereen zal je kwaad toewensen.

25Maar als je schuldige mensen veroordeelt,

zal het goed met je gaan en zul je gelukkig worden.

26Een eerlijk antwoord is fijn,

net zo fijn als de kus van een vriend.

27Doe eerst je werk op de akker,

zorg ervoor dat daar alles klaar is.

En bouw pas daarna je huis.

28Vertel bij de rechter geen leugens over een ander,

want je mag niet liegen.

29Denk niet: Die ander heeft mij slecht behandeld,

ik zal hem ook slecht behandelen.

Wees niet lui

30Ik liep eens langs de akkers van een luilak. 31Overal groeide onkruid, overal zag ik doornstruiken. En de muren die de akkers moesten beschermen, waren ingestort.

32Ik zag het, en dacht er goed over na. Toen begreep ik dat het slecht is om lui te zijn. 33Want een luilak zegt steeds: ‘Nog heel even! Ik wil nog even mijn ogen dichthouden, ik wil nog even in bed blijven liggen.’

34Maar hij moet oppassen! Er komt een dag dat hij niets meer te eten heeft. Dan is hij plotseling arm.

25

Nog meer spreuken van Salomo

251Hier volgen nog meer spreuken van koning Salomo. Ze zijn verzameld door de dienaren van Hizkia, de koning van Juda.

Spreuken over de koning

2Je moet God eren omdat hij dingen verborgen houdt,

en je moet de koning eren omdat hij dingen bekendmaakt.

3Drie dingen zijn nooit helemaal te begrijpen:

hoe hoog de hemel is,

hoe diep het land van de dood is,

en wat de koning in zijn hart denkt.

4Een smid kan pas een mooie vaas van zilver maken,

als hij het zilver eerst zuiver gemaakt heeft.

5Net zo kan een koning pas goed en eerlijk heersen,

als hij eerst de slechte mensen uit zijn volk weggestuurd heeft.

6Wees bescheiden als je bij de koning bent,

ga niet op de plaats van belangrijke mensen zitten.

7Want het is beter dat de koning je naar voren haalt,

dan dat hij je van je plaats wegstuurt.

Spreuken over rechtszaken

Als je denkt dat iemand een misdaad gepleegd heeft,

8ga dan niet te snel naar de rechter.

Want stel dat die persoon het niet gedaan heeft,

dan zal hij jou belachelijk maken.

9Als je tegen iemand een rechtszaak begint,

vertel dan geen geheimen over hem aan anderen.

10Want als mensen merken dat je roddelt,

zullen ze geen respect meer voor je hebben.

Spreuken over goede woorden

11De juiste woorden op het juiste moment zijn prachtig,

net als gouden appels op een zilveren schaal.

12Een goed advies is heel waardevol,

net als een mooie ring van zuiver goud.

13Een betrouwbare boodschapper maakt zijn baas blij,

net zoals ijskoud water op een warme dag mensen blij maakt.

14Het is vervelend als mensen dingen beloven, maar ze niet doen,

net zo vervelend als regenwolken die geen regen brengen.

15Met geduld kun je zelfs een heerser overtuigen,

met vriendelijke woorden maak je zelfs een vijand kalm.

Spreuken over wat goed voor je is

16Eet niet te veel lekkere dingen.

Anders word je misselijk en moet je overgeven.

17Ga niet elke dag op bezoek bij een vriend,

want als hij je te vaak ziet, krijgt hij een hekel aan je.

18Het is slecht om iemand vals te beschuldigen.

Dat is even erg als wanneer je hem aanvalt met wapens.

Spreuken met vergelijkingen

19Vertrouw niet op slechte mensen als je in moeilijkheden bent.

Dat is net zo dom als proberen te eten zonder tanden,

of als lopen met een gebroken voet.

20Zing geen vrolijke liedjes voor iemand die verdrietig is.

Dat is net zo gemeen als iemands jas afpakken in de winter,

of als azijn gieten in een open wond.

21Als je vijand honger heeft, geef hem dan te eten,

en als hij dorst heeft, geef hem dan te drinken.

22Want zo laat je hem zien dat hij straf verdient,

en jij zult beloond worden door de Heer.

23Storm uit het noorden zorgt voor harde regen,

net zoals roddels zorgen voor boze blikken.

24Je kunt beter op een hoekje van het dak wonen,

dan in een huis met een vrouw die ruzie zoekt.

25Een goed bericht uit een ver land is altijd fijn,

net zoals koud water voor iemand die dorst heeft.

26Goede mensen die zich laten verleiden door slechte mensen,

zijn net zo waardeloos als een bron met vies of giftig water.

27Het is niet goed om steeds waardering te zoeken,

net zoals het niet goed is om veel lekkere dingen te eten.

28Iemand die snel kwaad is, wordt makkelijk aangevallen,

net als een stad met slechte muren.

Door deze website verder te gebruiken ga je akkoord met plaatsing en gebruik van cookies door het NBG en derden conform onze privacyverklaring.[bericht verbergen]