Bijbel in Gewone Taal (BGT)
22

Spreuken over rijkdom

221Je hebt meer aan waardering dan aan rijkdom,

je hebt meer aan respect dan aan geld.

2Rijke en arme mensen zijn gelijk,

want de Heer heeft ze allemaal gemaakt.

3Verstandige mensen beschermen zichzelf tegen gevaar,

maar onverstandige mensen zien geen gevaar en worden gestraft.

4Als je bescheiden bent en eerbied hebt voor de Heer,

krijg je waardering, rijkdom en een lang leven.

5Mensen die verkeerd leven, komen steeds in de problemen.

Dus blijf uit hun buurt als je veilig wilt zijn.

6Leer jonge kinderen al om goed te leven.

Dan zullen ze later ook een goed leven leiden.

7Rijke mensen hebben macht over arme mensen.

Mensen die geld uitlenen, zijn machtiger

dan mensen die zelf geld van iemand lenen.

8Als je ellende veroorzaakt, krijg je zelf ellende.

Het kwaad dat je anderen aandoet, komt bij jezelf terug.

9Met vriendelijke mensen zal het goed gaan,

omdat ze hun eten delen met arme mensen.

10Als je een ruziezoeker wegjaagt, stopt de ruzie.

Dan houdt het vechten en schelden op.

Spreuken over goede woorden

11Als je eerlijk en vriendelijk bent,

zal de koning je vriend zijn.

12De Heer beschermt mensen die de waarheid spreken,

maar de plannen van bedriegers laat hij mislukken.

13Luie mensen bedenken van alles om niet te hoeven werken.

Ze zeggen bijvoorbeeld: ‘Het is te gevaarlijk op straat!’

14Laat je niet verleiden door slechte vrouwen.

De Heer gebruikt hen om mensen te straffen.

15Kinderen doen snel domme dingen.

Je moet ze straffen, dan leren ze van hun fouten.

16Steel niet van arme mensen,

en geef geen geld aan rijke mensen.

Anders loopt het slecht met je af!

Spreuken van wijze mensen

Luister naar wijze lessen

17-19Luister goed naar de woorden van wijze mensen. Luister aandachtig naar hun wijze lessen. Dan zul je vertrouwen op de Heer. Vergeet die lessen niet, zodat je ze altijd kunt gebruiken.

20Hier volgen spreuken vol wijsheid en goede raad. 21Ze zijn bedoeld om te leren wat waarheid is. Het zijn goede adviezen, zodat je de goede dingen kunt zeggen op het juiste moment.

Spreuken over het omgaan met anderen

22Steel niet van arme mensen, zij zijn al arm genoeg.

Spreek eerlijk recht over zwakke mensen.

23Want de Heer verdedigt arme en zwakke mensen.

Hij zal iedereen doden die hun kwaad wil doen.

24Ga niet om met mensen die snel kwaad worden,

sluit geen vriendschap met ruziezoekers.

25Want dan word je net zo slecht als zij,

en dan loopt het verkeerd met je af.

26Beloof niet om de schulden van een ander te betalen.

27Want als jij die niet kunt betalen,

zul je al je bezit kwijtraken.

28Verander de oude grenzen van een gebied niet,

want je voorouders hebben die grenzen vastgesteld.

29Als je goed bent in je werk, zul je koningen dienen.

Je zult niet voor onbelangrijke mensen werken.

23

Spreuken over hebberigheid

231Als je aan tafel zit bij een machtige leider,

bedenk dan dat hij veel invloed heeft.

2Wees niet hebberig, eet niet te veel,

ook al houd je nog zo van lekkere dingen.

3Laat je niet verleiden door al het eten.

Anders loopt het verkeerd met je af.

4Probeer niet alleen maar rijk te worden,

wees niet alleen maar bezig met geld.

5Want ineens kan je geld verdwijnen,

net zoals een vogel die plotseling wegvliegt.

6Ga niet aan tafel bij iemand die gierig is,

laat je niet verleiden om bij hem te eten.

7Misschien zegt hij: ‘Eet en drink nog wat,’

maar intussen denkt hij: Wat kost dat veel!

8En dan zal het eten je niet smaken,

je vriendelijke woorden hebben geen zin.

Spreuken over wijsheid

9Spreek niet tegen dwaze mensen,

want zij hebben geen respect voor je wijze woorden.

10Verander de grenzen van een gebied niet,

steel geen grond van kinderen zonder vader.

11Want de Heer beschermt hen,

hij zal hen verdedigen.

12Luister goed naar mensen die jou iets kunnen leren,

luister aandachtig naar hun goede raad.

13Aarzel niet om je kinderen te straffen.

Ze zullen niet meteen sterven als je ze slaat.

14Als je hen straft, worden ze betere mensen.

En zo red je hen van de dood.

Spreuken over verstandig leven

15Luister goed!

Als je je verstand gebruikt, maak je je leraar blij.

16Als je de juiste dingen zegt, geef je hem vreugde.

17Wees niet jaloers op slechte mensen,

maar heb altijd eerbied voor de Heer.

18Dan zul je lang leven, en heb je een toekomst.

19Luister goed!

Word wijs en doe goede dingen.

20Blijf uit de buurt van mensen die te veel wijn drinken,

en ga niet om met mensen die te veel eten.

21Want zulke mensen worden arm.

Ze verdienen geen geld, omdat ze te lang slapen.

Luister naar je ouders

22Luister naar je ouders, ook als ze oud zijn.

Heb respect voor hen, want zij hebben je het leven gegeven.

23Blijf altijd zoeken naar waarheid,

luister naar wijze lessen en leer van goede raad.

24Want iemand die wijs is, geeft zijn ouders vreugde,

iemand die goed leeft, maakt zijn ouders blij.

25Dus je moet wijs zijn en goed leven,

dan zullen je ouders blij zijn.

Luister niet naar slechte vrouwen

26Luister goed!

Vertrouw op je leraar, luister naar zijn lessen.

27Luister niet naar slechte vrouwen, want dan gaat het fout.

Ze zijn net zo gevaarlijk als een diepe put.

28Slechte vrouwen lijken op rovers,

ze verstoppen zich en overvallen je ineens.

Slechte vrouwen zorgen ervoor dat je ontrouw wordt.

Drink niet te veel wijn

29Er zijn mensen die altijd zeuren,

die altijd ruziemaken en klagen,

die heel gauw gewond raken,

en steeds wazig uit hun ogen kijken.

30Dat zijn mensen die altijd dronken zijn,

die tot de vroege ochtend blijven drinken.

31Laat je niet verleiden door wijn,

die zo mooi schittert in het glas,

en zo makkelijk naar binnen glijdt.

32Want wijn is zo giftig als een slang.

Je wordt er doodziek van.

33Als je veel drinkt, zie je vreemde dingen,

en niemand begrijpt meer wat je zegt.

34Je voelt je misselijk en ellendig,

alsof je op een boot zit tijdens een storm.

35Het voelt alsof iemand je geslagen heeft,

zonder dat je het merkte.

Het voelt alsof je mishandeld bent,

zonder dat je weet door wie.

Toch is het eerste wat je ’s ochtends denkt:

Laat ik opstaan, ik heb zin in een glas wijn!

24

Spreuken over wijsheid

241Wees niet jaloers op slechte mensen,

en sluit geen vriendschap met hen.

2Want ze maken altijd slechte plannen,

en ze praten alleen maar over geweld.

3Alleen met wijsheid kun je een huis bouwen,

alleen met inzicht maak je het stevig,

4alleen door kennis krijg je kamers vol prachtige spullen.

5Alleen door wijsheid krijg je kracht,

alleen door inzicht word je sterk,

6alleen door veel overleg kun je een oorlog winnen.

Spreuken over slechte mensen

7Dwaze mensen zullen nooit wijs worden.

Ze kunnen niet meepraten als wijze mensen overleggen.

8Iemand die altijd slechte plannen maakt,

is een dwaas en een ruziezoeker.

9Hij wordt door iedereen gehaat,

omdat hij kwaad doet en anderen belachelijk maakt.

Spreuken over goed gedrag

10Pas als je in moeilijkheden bent,

wordt duidelijk hoe sterk je bent.

11Red onschuldige mensen die ter dood veroordeeld zijn,

doe je uiterste best om hun leven te redden.

12Zeg later niet: ‘Ik wist het niet.’

Want de Heer kent alle mensen,

hij weet of je de waarheid spreekt.

Hij beloont je als je goed doet,

maar hij straft je als je kwaad doet.

13Luister goed!

Eet honing, want dat is lekker en gezond.

14Net zoals honing goed is voor je lichaam,

zo is wijsheid goed voor je leven.

Want wijsheid geeft je een toekomst,

door wijsheid zul je lang leven.

15Je mag het huis van goede mensen niet aanvallen,

je mag hun woning niet verwoesten.

Als je dat wel doet, ben je slecht.

16Met slechte mensen loopt het verkeerd af,

ze sterven door hun eigen kwaad.

Goede mensen maken wel fouten,

maar het komt altijd weer goed.

Spreuken over het omgaan met anderen

17Wees niet blij als het slecht gaat met je vijanden,

juich niet als ze sterven.

18Want dan wordt de Heer kwaad op jou,

in plaats van op je vijanden.

19Wees niet jaloers op slechte mensen,

wees niet jaloers op mensen die kwaad doen.

20Want de Heer zal hen straffen.

Ze hebben geen toekomst, ze zullen sterven.

21Luister goed!

Heb altijd eerbied voor de Heer en voor de koning.

Ga niet om met mensen die zich tegen hen verzetten.

22Want een grote ramp zal die mensen treffen,

en plotseling zullen ze sterven.

Nog meer wijze spreuken

23Ook de volgende spreuken zijn verzameld door wijze mensen.

Spreuken over eerlijkheid

Je moet altijd een eerlijk oordeel geven in een rechtszaak.

24Dus je mag iemand die schuldig is, niet vrijspreken.

Anders zal iedereen woedend zijn,

iedereen zal je kwaad toewensen.

25Maar als je schuldige mensen veroordeelt,

zal het goed met je gaan en zul je gelukkig worden.

26Een eerlijk antwoord is fijn,

net zo fijn als de kus van een vriend.

27Doe eerst je werk op de akker,

zorg ervoor dat daar alles klaar is.

En bouw pas daarna je huis.

28Vertel bij de rechter geen leugens over een ander,

want je mag niet liegen.

29Denk niet: Die ander heeft mij slecht behandeld,

ik zal hem ook slecht behandelen.

Wees niet lui

30Ik liep eens langs de akkers van een luilak. 31Overal groeide onkruid, overal zag ik doornstruiken. En de muren die de akkers moesten beschermen, waren ingestort.

32Ik zag het, en dacht er goed over na. Toen begreep ik dat het slecht is om lui te zijn. 33Want een luilak zegt steeds: ‘Nog heel even! Ik wil nog even mijn ogen dichthouden, ik wil nog even in bed blijven liggen.’

34Maar hij moet oppassen! Er komt een dag dat hij niets meer te eten heeft. Dan is hij plotseling arm.

Door deze website verder te gebruiken ga je akkoord met plaatsing en gebruik van cookies door het NBG en derden conform onze privacyverklaring.[bericht verbergen]