Bijbel in Gewone Taal (BGT)
21

211De Heer bepaalt wat een koning doet,

net zoals hij bepaalt hoe een rivier stroomt.

Spreuken over de Heer

2Mensen denken altijd van zichzelf dat ze goed leven,

maar de Heer kijkt of ze echt eerlijk zijn.

3De Heer heeft liever dat je goed en eerlijk leeft,

dan dat je offers aan hem brengt.

Spreuken over slecht leven

4Slechte mensen lopen trots rond,

ze vinden zichzelf veel beter dan anderen.

5Als je hard werkt, zul je rijk worden,

maar als je snel en slordig werkt, word je arm.

6Als je op een oneerlijke manier rijk geworden bent,

verdwijnt je bezit als stof in de wind,

en jij zult sterven.

7Slechte mensen weigeren om goede dingen te doen.

Door hun slechte gedrag zullen ze sterven.

8Mensen die anderen bedriegen, leven oneerlijk,

maar eerlijke mensen leven goed.

9Je kunt beter op een hoekje van het dak wonen,

dan in een huis met een vrouw die ruzie zoekt.

10Slechte mensen willen alleen maar kwaad doen.

Ze hebben met niemand medelijden.

11Als je slechte mensen straft, leren ze daarvan.

Als je boos wordt op wijze mensen, worden ze nog wijzer.

12De rechtvaardige God ziet precies wat slechte mensen doen.

Hij zorgt ervoor dat het slecht met hen afloopt.

Spreuken over bezit

13Help arme mensen als ze om hulp roepen.

Anders zal niemand luisteren als jij zelf om hulp vraagt.

14Als iemand woedend op je is,

geef hem dan in het geheim een cadeau.

Dan wordt hij weer rustig.

15Goede mensen doen graag goede dingen,

maar slechte mensen vinden dat verschrikkelijk.

16Mensen die hun verstand niet gebruiken,

zullen eindigen in het land van de dood.

17Mensen die te veel feestvieren, worden arm.

Mensen die alleen maar eten en drinken, worden nooit rijk.

18Slechte mensen zullen in de problemen komen.

Ze krijgen dezelfde ellende die ze anderen aandoen.

19Je kunt beter in je eentje in de woestijn wonen,

dan leven met een zeurende vrouw die ruzie zoekt.

20Wijze mensen zijn zuinig op hun kostbare olie,

maar de olie van dwaze mensen is snel op.

21Als je eerlijk en trouw bent, zul je leven.

En andere mensen zullen goed voor jou zijn.

Spreuken over wijsheid

22Wijze mensen kunnen een sterke stad veroveren.

Ze breken de muren af waarop de inwoners vertrouwden.

23Als je nadenkt voordat je iets zegt,

bescherm je jezelf tegen veel ellende.

24Mensen die trots en brutaal zijn, maken alles belachelijk.

Ze vinden zichzelf veel beter dan alle andere mensen.

Spreuken over goed leven

25Als je iets wilt hebben, moet je ervoor werken.

Anders ben je lui, en zul je sterven.

26Veel mensen willen steeds meer hebben,

maar goede mensen geven alles weg.

27De Heer vindt offers van slechte mensen afschuwelijk,

vooral als die offers met slechte bedoelingen gebracht zijn.

28Het loopt slecht af met mensen die oneerlijk zijn bij de rechter,

maar mensen die de waarheid vertellen, mogen alles zeggen.

29Slechte mensen doen alsof ze eerlijk zijn,

maar goede mensen leven echt eerlijk.

Spreuken over de Heer

30De Heer is wijzer dan alle mensen,

hij heeft hun plannen en goede raad niet nodig.

31Mensen bereiden zich op een oorlog voor,

maar het is de Heer die voor de overwinning zorgt.

22

Spreuken over rijkdom

221Je hebt meer aan waardering dan aan rijkdom,

je hebt meer aan respect dan aan geld.

2Rijke en arme mensen zijn gelijk,

want de Heer heeft ze allemaal gemaakt.

3Verstandige mensen beschermen zichzelf tegen gevaar,

maar onverstandige mensen zien geen gevaar en worden gestraft.

4Als je bescheiden bent en eerbied hebt voor de Heer,

krijg je waardering, rijkdom en een lang leven.

5Mensen die verkeerd leven, komen steeds in de problemen.

Dus blijf uit hun buurt als je veilig wilt zijn.

6Leer jonge kinderen al om goed te leven.

Dan zullen ze later ook een goed leven leiden.

7Rijke mensen hebben macht over arme mensen.

Mensen die geld uitlenen, zijn machtiger

dan mensen die zelf geld van iemand lenen.

8Als je ellende veroorzaakt, krijg je zelf ellende.

Het kwaad dat je anderen aandoet, komt bij jezelf terug.

9Met vriendelijke mensen zal het goed gaan,

omdat ze hun eten delen met arme mensen.

10Als je een ruziezoeker wegjaagt, stopt de ruzie.

Dan houdt het vechten en schelden op.

Spreuken over goede woorden

11Als je eerlijk en vriendelijk bent,

zal de koning je vriend zijn.

12De Heer beschermt mensen die de waarheid spreken,

maar de plannen van bedriegers laat hij mislukken.

13Luie mensen bedenken van alles om niet te hoeven werken.

Ze zeggen bijvoorbeeld: ‘Het is te gevaarlijk op straat!’

14Laat je niet verleiden door slechte vrouwen.

De Heer gebruikt hen om mensen te straffen.

15Kinderen doen snel domme dingen.

Je moet ze straffen, dan leren ze van hun fouten.

16Steel niet van arme mensen,

en geef geen geld aan rijke mensen.

Anders loopt het slecht met je af!

Spreuken van wijze mensen

Luister naar wijze lessen

17-19Luister goed naar de woorden van wijze mensen. Luister aandachtig naar hun wijze lessen. Dan zul je vertrouwen op de Heer. Vergeet die lessen niet, zodat je ze altijd kunt gebruiken.

20Hier volgen spreuken vol wijsheid en goede raad. 21Ze zijn bedoeld om te leren wat waarheid is. Het zijn goede adviezen, zodat je de goede dingen kunt zeggen op het juiste moment.

Spreuken over het omgaan met anderen

22Steel niet van arme mensen, zij zijn al arm genoeg.

Spreek eerlijk recht over zwakke mensen.

23Want de Heer verdedigt arme en zwakke mensen.

Hij zal iedereen doden die hun kwaad wil doen.

24Ga niet om met mensen die snel kwaad worden,

sluit geen vriendschap met ruziezoekers.

25Want dan word je net zo slecht als zij,

en dan loopt het verkeerd met je af.

26Beloof niet om de schulden van een ander te betalen.

27Want als jij die niet kunt betalen,

zul je al je bezit kwijtraken.

28Verander de oude grenzen van een gebied niet,

want je voorouders hebben die grenzen vastgesteld.

29Als je goed bent in je werk, zul je koningen dienen.

Je zult niet voor onbelangrijke mensen werken.

23

Spreuken over hebberigheid

231Als je aan tafel zit bij een machtige leider,

bedenk dan dat hij veel invloed heeft.

2Wees niet hebberig, eet niet te veel,

ook al houd je nog zo van lekkere dingen.

3Laat je niet verleiden door al het eten.

Anders loopt het verkeerd met je af.

4Probeer niet alleen maar rijk te worden,

wees niet alleen maar bezig met geld.

5Want ineens kan je geld verdwijnen,

net zoals een vogel die plotseling wegvliegt.

6Ga niet aan tafel bij iemand die gierig is,

laat je niet verleiden om bij hem te eten.

7Misschien zegt hij: ‘Eet en drink nog wat,’

maar intussen denkt hij: Wat kost dat veel!

8En dan zal het eten je niet smaken,

je vriendelijke woorden hebben geen zin.

Spreuken over wijsheid

9Spreek niet tegen dwaze mensen,

want zij hebben geen respect voor je wijze woorden.

10Verander de grenzen van een gebied niet,

steel geen grond van kinderen zonder vader.

11Want de Heer beschermt hen,

hij zal hen verdedigen.

12Luister goed naar mensen die jou iets kunnen leren,

luister aandachtig naar hun goede raad.

13Aarzel niet om je kinderen te straffen.

Ze zullen niet meteen sterven als je ze slaat.

14Als je hen straft, worden ze betere mensen.

En zo red je hen van de dood.

Spreuken over verstandig leven

15Luister goed!

Als je je verstand gebruikt, maak je je leraar blij.

16Als je de juiste dingen zegt, geef je hem vreugde.

17Wees niet jaloers op slechte mensen,

maar heb altijd eerbied voor de Heer.

18Dan zul je lang leven, en heb je een toekomst.

19Luister goed!

Word wijs en doe goede dingen.

20Blijf uit de buurt van mensen die te veel wijn drinken,

en ga niet om met mensen die te veel eten.

21Want zulke mensen worden arm.

Ze verdienen geen geld, omdat ze te lang slapen.

Luister naar je ouders

22Luister naar je ouders, ook als ze oud zijn.

Heb respect voor hen, want zij hebben je het leven gegeven.

23Blijf altijd zoeken naar waarheid,

luister naar wijze lessen en leer van goede raad.

24Want iemand die wijs is, geeft zijn ouders vreugde,

iemand die goed leeft, maakt zijn ouders blij.

25Dus je moet wijs zijn en goed leven,

dan zullen je ouders blij zijn.

Luister niet naar slechte vrouwen

26Luister goed!

Vertrouw op je leraar, luister naar zijn lessen.

27Luister niet naar slechte vrouwen, want dan gaat het fout.

Ze zijn net zo gevaarlijk als een diepe put.

28Slechte vrouwen lijken op rovers,

ze verstoppen zich en overvallen je ineens.

Slechte vrouwen zorgen ervoor dat je ontrouw wordt.

Drink niet te veel wijn

29Er zijn mensen die altijd zeuren,

die altijd ruziemaken en klagen,

die heel gauw gewond raken,

en steeds wazig uit hun ogen kijken.

30Dat zijn mensen die altijd dronken zijn,

die tot de vroege ochtend blijven drinken.

31Laat je niet verleiden door wijn,

die zo mooi schittert in het glas,

en zo makkelijk naar binnen glijdt.

32Want wijn is zo giftig als een slang.

Je wordt er doodziek van.

33Als je veel drinkt, zie je vreemde dingen,

en niemand begrijpt meer wat je zegt.

34Je voelt je misselijk en ellendig,

alsof je op een boot zit tijdens een storm.

35Het voelt alsof iemand je geslagen heeft,

zonder dat je het merkte.

Het voelt alsof je mishandeld bent,

zonder dat je weet door wie.

Toch is het eerste wat je ’s ochtends denkt:

Laat ik opstaan, ik heb zin in een glas wijn!

Door deze website verder te gebruiken ga je akkoord met plaatsing en gebruik van cookies door het NBG en derden conform onze privacyverklaring.[bericht verbergen]