Bijbel in Gewone Taal (BGT)
20

Tien belangrijke regels

201God gaf de Israëlieten de volgende belangrijke regels.

Regels over het vereren van God

Hij zei: 2‘Ik ben de Heer, jullie God. Ik heb jullie uit Egypte weggehaald, en bevrijd uit de slavernij.

3Vereer geen andere goden. Vereer alleen mij.

4Maak geen beeld van een mens, of van een dier dat in de lucht, op het land of in het water leeft. 5Je mag geen beelden vereren of ervoor knielen. Want ik, de Heer, ben jullie God. Ik wil niet dat jullie andere goden dienen.

Als iemand mij ontrouw is en andere goden gaat dienen, zal ik hem straffen. Dan straf ik hem en ook zijn nakomelingen, tot en met de vierde generatie. 6Maar als iemand mij liefheeft en zich aan mijn regels houdt, zal ik goed voor hem zijn. Ik zal ook goed zijn voor zijn nakomelingen, zelfs voor de duizendste generatie.

7Spreek mijn naam niet zomaar uit, zonder nadenken. Als iemand dat toch doet, zal ik hem straffen.

8Vier de sabbat, want dat is een bijzondere dag. 9Zes dagen mogen jullie werken en bezig zijn met alles wat je moet doen. 10Maar de zevende dag is een dag die voor mij bestemd is. Dan mag je niet werken. Ook je zoon, je dochter, je slaaf en je slavin mogen niet werken. Je dieren mogen niet voor je werken. En ook de vreemdelingen die in jullie steden wonen, mogen niet werken. 11Ik heb in zes dagen de hemel en de aarde gemaakt, en de zee met alles wat daar leeft. Maar ik rustte op de zevende dag. Daarom heb ik de zevende dag gezegend. Ik heb er een heilige dag van gemaakt.

Regels over het omgaan met anderen

12Heb respect voor je vader en je moeder. Dan zul je lang leven in het land dat ik je zal geven.

13Vermoord niemand.

14Ga niet vreemd.

15Steel niet.

16Vertel bij de rechter geen leugens over iemand.

17Verlang niet naar iets dat van een ander is. Blijf af van zijn huis, zijn vrouw, zijn slaaf of slavin, zijn koe of zijn ezel, en van al zijn bezit.’

De Israëlieten durven niet meer naar God te luisteren

18Het hele volk hoorde het geluid van de donder en van de trompet. Ze zagen de bliksem en de rokende berg. Ze beefden, gingen een eind achteruit en bleven op een afstand staan. 19Ze zeiden tegen Mozes: ‘Als u tegen ons spreekt, zullen we luisteren. Maar God moet niet meer tegen ons spreken. Want dan zullen we sterven.’

20Maar Mozes zei: ‘Jullie hoeven niet bang te zijn. God is gekomen om te zien of jullie hem vertrouwen. Hij wil dat jullie eerbied voor hem hebben. Want dan zullen jullie doen wat hij wil.’

21Toen ging Mozes naar de donkere wolk toe waar God in aanwezig was. Het volk bleef op een afstand staan.

God geeft nog andere regels

Regels voor het maken van een altaar

22De Heer zei tegen Mozes: ‘Zeg namens mij tegen de Israëlieten: ‘Jullie hebben nu meegemaakt dat ik vanuit de hemel met jullie gesproken heb. 23Jullie mogen geen andere goden maken, goden van goud of van zilver. Jullie moeten alleen mij vereren. 24Niet alleen hier, maar overal waar ik vereerd wil worden. Dan zal ik naar jullie toe komen en jullie zegenen.

Jullie moeten voor mij een altaar van aarde maken. Daarop moet je offers aan mij brengen: schapen, geiten en koeien. 25Jullie mogen ook een altaar van steen voor mij maken. Maar dan moet je de stenen niet bewerken met gereedschap van ijzer. Want dan is het altaar niet heilig meer. 26Maak geen trap naar het altaar. Want als de priester omhoog moet klimmen, kunnen de mensen onder zijn kleren kijken.’’

21

Regels over slaven

211De Heer zei: ‘Geef ook de volgende regels aan het volk.

2Als iemand een Israëlitische slaaf gekocht heeft, moet die slaaf zes jaar voor zijn meester werken. In het zevende jaar is de slaaf vrij. Hij hoeft niets te betalen, hij mag gewoon weggaan. 3Als de slaaf geen vrouw had toen hij kwam, moet hij ook zonder vrouw weggaan. Als hij getrouwd was, dan mag hij zijn vrouw meenemen.

4Stel dat zijn meester een vrouw aan de slaaf gegeven heeft. Dan blijft de vrouw slavin van zijn meester. Als ze kinderen gekregen heeft, blijven die ook slaven. De slaaf moet dan zonder zijn vrouw en kinderen weggaan.

5Maar stel dat de slaaf liever bij zijn meester blijft, en bij zijn vrouw en kinderen. Stel dat hij niet als vrij man weg wil gaan. 6Dan blijft hij voor altijd slaaf van zijn meester. Dan moet zijn meester hem meenemen naar de tent van God. Daar moet hij met een scherpe pin een gaatje maken in het oor van de slaaf.

Regels over slavinnen

7Een meisje dat door haar vader verkocht is als slavin, blijft haar hele leven slavin van haar meester. 8Maar stel dat haar meester haar als extra vrouw genomen heeft en niet meer van haar houdt. Dan moet hij vragen of haar familie haar terug wil kopen. Hij mag haar niet aan een vreemde verkopen. Want hij heeft haar als vrouw genomen en hij heeft beloofd haar trouw te blijven.

9-11Stel dat de meester er nog een vrouw bij neemt. Dan moet hij de slavin ook als zijn vrouw blijven behandelen. Hij moet haar eten en kleren geven, en met haar slapen. Als hij al die dingen niet doet, dan is ze vrij en mag ze bij hem weggaan.

Stel dat de meester de slavin die hij gekocht heeft, als vrouw aan zijn zoon geeft. Dan moet de meester haar net zo behandelen als een vrouw die geen slavin is.

Regels als iemand een ander doodt of ontvoert

12Iemand die een ander doodslaat, moet zelf gedood worden. 13Maar als het per ongeluk gebeurt, zonder dat hij het wilde, mag hij vluchten. Hij mag dan naar een plaats gaan die ik nog zal aanwijzen. 14Maar als iemand met opzet en heel bewust een ander doodt, moet hij zelf ook gedood worden. Zelfs als hij naar mijn altaar gevlucht is.

15-17Iemand die zijn vader of moeder mishandelt, moet gedood worden. Ook iemand die zijn vader of moeder vervloekt, moet gedood worden.

Iemand die een ander ontvoert, moet gedood worden. Het maakt niet uit of hij die ander verkocht heeft of hem als slaaf bij zich gehouden heeft.

Als iemand een ander slaat

18Stel dat twee mensen ruzie hebben. De één slaat de ander met zijn vuist of met een steen. De ander sterft niet, maar raakt wel gewond. 19Hij wordt weer beter en kan na een tijd met een stok lopen. Dan hoeft de dader niet gestraft te worden. Maar hij moet wel geld betalen. Want het slachtoffer kon een tijd niet werken, en moest ook de dokter betalen.

20Stel dat iemand zijn slaaf of slavin met een stok slaat. Als die slaaf of slavin direct sterft, dan moet de eigenaar van de slaaf gestraft worden. 21Maar dat hoeft niet als de slaaf of slavin nog een paar dagen leeft en dan pas sterft. Want de eigenaar is dan al genoeg gestraft, omdat hij zijn slaaf niet meer heeft.

Als een zwangere vrouw slachtoffer is

22Stel dat twee mannen vechten en dat één van hen per ongeluk een zwangere vrouw raakt. Stel dat de vrouw dan een miskraam krijgt, maar zelf niet gewond is. Dan moet de dader een boete betalen. De man van de vrouw moet zeggen hoe hoog die boete moet zijn. En de rechter moet opletten of de boete betaald wordt.

23Maar als er iets met die vrouw zelf gebeurt, dan geldt het volgende: de straf hangt af van wat er gebeurd is. Misschien sterft de vrouw. 24Misschien raakt ze een oog of een tand kwijt, of een hand of een voet. 25Misschien heeft ze een wond, een blauwe plek of een schram. Welke straf de dader dan krijgt, hangt af van wat er gebeurd is.

Als iemand zijn eigen slaaf slaat

26-27Stel dat iemand zijn slaaf of slavin slaat. En stel dat die slaaf of slavin een oog of een tand moet missen. Dan moet de dader voor straf zijn slaaf of slavin vrijlaten.

Als iemands stier gevaarlijk is

28Stel dat een stier een man of een vrouw doodt. Dan moet die stier gedood worden. Niemand mag het vlees van die stier eten. Maar de eigenaar van de stier wordt niet gestraft.

29Stel dat de eigenaar wist dat zijn stier gevaarlijk was, maar hem toch niet vastgezet heeft. Als de stier dan een man of een vrouw doodt, moet niet alleen de stier gedood worden, maar ook zijn eigenaar. 30Of de eigenaar moet een boete betalen. Hij moet alles betalen wat er gevraagd wordt.

31Die regels gelden ook als de stier een kind doodt. 32Maar als de stier een slaaf of een slavin doodt, dan moet de eigenaar van de stier 30 zilverstukken betalen. En de stier moet gedood worden.

Als een dier doodgaat

33Stel dat iemand een put graaft en er geen deksel op legt. En stel dat er dan een koe of een ezel in die put valt. 34Dan moet de eigenaar van de put een boete betalen aan de eigenaar van het dier. Het dode dier is voor de eigenaar van de put.

35Stel dat een stier een andere stier doodt. Dan moet de levende stier verkocht worden. Het geld moeten de eigenaars van de stieren delen. Ook het vlees van de dode stier moeten ze delen. 36Maar stel dat de eigenaar van de ene stier wist dat zijn stier gevaarlijk was, en dat hij hem toch niet vastgezet heeft. En stel dat de gevaarlijke stier een andere stier doodt. Dan moet die eigenaar de prijs van de dode stier betalen. Hij mag het dode dier houden.

Als je een dier steelt

37Stel dat iemand een koe, een schaap of een geit steelt. En stel dat hij het dier slacht of verkoopt. Dan moet die dief een boete betalen. Voor één koe moet hij vijf koeien terugbetalen. Voor één schaap of geit moet hij vier schapen of geiten terugbetalen.

22

221Stel dat iemand ’s nachts die dief ziet stelen en hem doodt. Dan geldt dat niet als moord. 2Maar als iemand de dief overdag ziet stelen en hem doodt, dan geldt het als moord.

De dief moet terugbetalen wat hij gestolen heeft. Als hij daar te arm voor is, dan wordt hij zelf als slaaf verkocht. 3Als het gestolen dier nog leeft, dan moet de dief het teruggeven met nog een extra dier erbij.

Als je iemands oogst vernielt

4Stel dat iemand zijn dieren op zijn akker of in zijn wijngaard laat lopen. En stel dat zijn dieren ook het koren op de akker van iemand anders opeten. Dan moet hij die ander betalen. Hij moet hem de oogst van het beste stuk van zijn eigen akker of wijngaard geven.

5Stel dat iemand iets verbrandt en dat er droge struiken in brand vliegen. Stel dat er ook koren op de akker in brand vliegt, of koren dat al gemaaid is. Dan moet de man die de brand aangestoken heeft, alle schade betalen.

Als je op iemands spullen past

6Stel dat iemand aan een ander geld of spullen geeft om erop te passen. En stel dat alles dan uit het huis van die ander gestolen wordt. Als de dief gevonden wordt, moet hij het dubbele terugbetalen. 7Maar als de dief niet gevonden wordt, moet de eigenaar van het huis verklaren dat hij de spullen niet zelf gestolen heeft. Dat moet hij plechtig verklaren in de tempel.

8Stel dat twee mensen ruzie hebben over een koe, een ezel, een schaap of een geit, over een kledingstuk, of over iets anders. En ze zeggen allebei dat ze de eigenaar van het dier of het ding zijn. Dan moeten ze God om hulp vragen. Als God één van de twee als dief aanwijst, moet die aan de ander het dubbele terugbetalen.

Als je op iemands dier past

9Stel dat iemand aan een ander vraagt of hij op zijn dier wil passen. Maar stel dat het dier dan doodgaat, gewond raakt of gestolen wordt. En niemand heeft gezien wat er gebeurd is. 10En de man die op het dier paste, zegt dat hij het dier niets gedaan heeft. Dat verklaart hij plechtig voor God. Dan moet de eigenaar van het dier daar tevreden mee zijn. De man hoeft hem niets te betalen. 11Maar als de man het dier gestolen heeft, moet hij daarvoor betalen. 12En als het dier door een wild dier gedood is, moet de man het dode dier als bewijs aan de eigenaar geven. Maar dan hoeft hij niets te betalen.

13Stel dat iemand een dier van een ander leent, en dat het dier gewond raakt of doodgaat. Als de eigenaar er niet bij was, moet de ander het dier terugbetalen. 14Als de eigenaar er wel bij was, hoeft de ander niets te betalen. En als het dier gehuurd was, dan hoeft hij alleen de huurprijs te betalen.

Als je een meisje verleidt

15Stel dat een man een meisje verleidt en met haar naar bed gaat. Dan moet hij met haar trouwen en aan haar vader de prijs voor een bruid betalen. 16Maar stel dat haar vader haar niet wil laten trouwen. Dan moet die man toch de prijs voor een bruid betalen.

Regels over drie ernstige misdaden

17Iemand die geesten oproept, moet gedood worden.

18Iemand die seks heeft met een dier, moet gedood worden.

19Iemand die offers brengt aan andere goden, moet gedood worden. Er mogen alleen offers gebracht worden aan de Heer.’

Zorg voor arme mensen

20De Heer gaf ook de volgende regels: ‘Jullie mogen een vreemdeling niet onderdrukken of slecht behandelen. Want jullie zijn zelf ook vreemdelingen geweest, toen jullie in Egypte waren. 21Weduwen mag je niet slecht behandelen, en ook kinderen zonder vader niet. 22Als je dat toch doet en als ze mij dan om hulp vragen, zal ik naar hen luisteren. 23Dan zal ik kwaad worden en jullie doden. Dan hebben jullie eigen vrouwen geen man meer. En dan hebben jullie eigen kinderen geen vader meer.

24Als je geld leent aan een Israëliet die arm is, mag je er niet aan verdienen. Je mag geen rente vragen. 25Stel dat die arme zijn jas aan jou geeft als bewijs dat hij het geleende geld zal terugbetalen. Dan moet je zijn jas nog dezelfde dag teruggeven. 26Want hij heeft zijn jas nodig om onder te slapen. Hij heeft niets anders dat hij als deken kan gebruiken. Als hij mij om hulp vraagt, zal ik naar hem luisteren. Want ik ben een God die medelijden heeft met mensen.

Heb eerbied voor God

27Jullie moeten eerbied hebben voor mij en voor de leiders van het volk.

28Jullie beste koren en jullie beste druiven zijn voor mij. Ook je oudste zoon is voor mij. 29En ook het eerste kalf, lammetje of geitje dat geboren wordt, is voor mij. Het jonge dier mag zeven dagen bij zijn moeder blijven. Daarna moet je het aan mij geven.

30Jullie moeten leven als mensen die bij mij horen. Daarom moet je geen vlees eten van een dier dat door een roofdier gedood is. Dat vlees moet je aan de honden geven.