Artikel

Jeremia: opbouw

In het boek Jeremia zijn vier delen te onderscheiden:

  • profetieën en gegevens over Jeremia zelf;
  • toespraken van Jeremia;
  • profetieën tegen andere volken;
  • slot.

Profetieën en gegevens over Jeremia zelf

Het eerste deel (Jeremia 1-25) bevat behalve profetieën tegen Israël en Juda ook veel gegevens over Jeremia zelf. Over zijn roeping, zijn optreden als profeet en zijn persoonlijke ervaringen in de tijd van koning Josia en zijn opvolgers Jojakim, Jojachin en Sedekia.
De verschillende profetieën zijn niet chronologisch geordend.

Toespraken van Jeremia

Het tweede deel (Jeremia 26-45) is gewijd aan Jeremia’s toespraken en belevenissen in de jaren rond de ondergang van het koninkrijk Juda.
De gegevens hierover zijn volgens Jeremia 36 hoofdzakelijk ontleend aan aantekeningen van Baruch. Baruch was een vriend van Jeremia, en hij was zijn schrijver. Hoofdstuk 45 is tot deze Baruch gericht.

Profetieën tegen andere volken

In het derde deel (Jeremia 46-51) is een verzameling profetieën tegen andere volken opgenomen: onder andere tegen Egypte, de Filistijnen, Moab en Babel. Zulke profetieën komen ook veel voor in andere profetenboeken, zoals in Jesaja 13-23.

Slot

Het laatste hoofdstuk (Jeremia 52) is een later toegevoegd historisch gedeelte. Het is vrijwel gelijk aan het slot van het boek 2 Koningen (2 Koningen 24:12-25:30). Het beschrijft de val van Jeruzalem en de wegvoering van de bevolking naar Babel.

De tijd van Jeremia

Het boek Jeremia geeft de lezer een uniek theologisch inzicht in wat er zich in Jeremia’s tijd afspeelde en waarom, en wil betekenis geven aan de grote machtsverschuivingen in die tijd. Assyrië stond op het punt de wereldmacht te verliezen aan Egypte en Babylonië. In die onderlinge strijd kreeg Juda de kans op adem te komen, waardoor koning Josia zijn hervorming kon doorzetten. Zijn dood betekende echter het einde van deze politieke droom. De macht van Babylonië groeide en Juda lag nu eens in de Babylonische, dan weer in de Egyptische invloedssfeer. Uiteindelijk leidde dat tot het einde van het koninkrijk Juda en de verwoesting van de stad Jeruzalem.