Herziene Statenvertaling (HSV)
41

De farao droomt

411En het gebeurde, na verloop van twee volle jaren,41:1 volle jaren - Letterlijk: jaren (van) dagen. dat de farao droomde, en zie, hij stond aan de Nijl.

2En zie, uit de Nijl kwamen zeven koeien op, mooi van uiterlijk en vet van vlees, en ze graasden in het rietgras.

3Maar zie, na hen kwamen uit de Nijl zeven andere koeien op, lelijk van uiterlijk en mager van vlees, en ze gingen bij de andere koeien aan de oever van de Nijl staan.

4En de koeien die lelijk van uiterlijk en mager van vlees waren, aten de zeven koeien die mooi van uiterlijk en vet waren op. Toen werd de farao wakker.

5Daarna sliep hij weer in en droomde voor de tweede maal. En zie, zeven aren kwamen op in één halm, dik en mooi.

6En zie, daarna kwamen er zeven dunne en door de oostenwind verschroeide aren op.

7De dunne aren verslonden de zeven dikke en volle aren. Toen werd de farao wakker, en zie, het was een droom!

8En het gebeurde de volgende morgen dat zijn geest verontrust was. Hij stuurde boden en liet al de magiërs van Egypte en al zijn wijzen

41:8
Dan. 2:2
roepen, en de farao vertelde hun zijn droom. Er was echter niemand die hem aan de farao kon uitleggen.

9Toen zei het hoofd van de schenkers tegen de farao: Vandaag moet ik mijn zonden in herinnering brengen.

10De farao was indertijd erg kwaad op zijn dienaren en liet mij in hechtenis nemen in het huis van het hoofd van de lijfwacht, mij en het hoofd van de bakkers.

11

41:11
Gen. 40:5
In dezelfde nacht hadden wij allebei een droom, ik en hij; wij hadden elk onze eigen droom met zijn eigen betekenis.

12En er was daar een Hebreeuwse jongen bij ons, een slaaf van het hoofd van de lijfwacht. Wij vertelden ze aan hem, en hij legde onze dromen aan ons uit; aan ieder gaf hij uitleg overeenkomstig zijn droom.

13En zoals hij ze ons uitlegde, zo is het gebeurd: mij heeft de farao in mijn ambt hersteld en hem heeft hij opgehangen.

14Toen

41:14
Ps. 105:20
Dan. 2:25
stuurde de farao boden en liet Jozef roepen. Zij haalden hem snel uit de kerker; men schoor hem, verwisselde zijn kleren, en hij kwam bij de farao.

15De farao zei tegen Jozef: Ik heb een droom gehad, en er is niemand die hem kan uitleggen, maar ik heb over u horen zeggen dat u, als u een droom hoort, hem kunt uitleggen.

16Jozef antwoordde de farao: Dat is niet aan mij, maar God zal antwoorden wat het welzijn van de farao dient.

17Toen sprak de farao tot Jozef: Zie, in mijn droom stond ik aan de oever van de Nijl.

18En zie, uit de Nijl kwamen zeven koeien op, vet van vlees en mooi van gestalte, en ze graasden in het rietgras.

19Maar zie, na hen kwamen er zeven andere koeien op, zwak, zeer lelijk van gestalte en mager van vlees. Ik heb in heel het land Egypte nog nooit zoiets lelijks gezien.

20Die magere en lelijke koeien aten die zeven eerste, vette koeien op.

21Die kwamen in hun buik, maar het was niet te merken dat ze in hun buik waren gekomen, want hun uiterlijk was even lelijk als in het begin. Toen werd ik wakker.

22Vervolgens zag ik in mijn droom, en zie, zeven aren kwamen op in één halm, vol en mooi.

23En zie, daarna kwamen er zeven dorre, dunne, door de oostenwind verschroeide aren op.

24En de zeven dunne aren verslonden die zeven mooie aren. Dit heb ik ook tegen de magiërs gezegd, maar er was niemand die mij de betekenis kon vertellen.

25Toen zei Jozef tegen de farao: De dromen van de farao zijn één. God heeft de farao bekendgemaakt wat Hij gaat doen.

26Die zeven mooie koeien betekenen zeven jaren, die zeven mooie aren betekenen ook zeven jaren; de dromen zijn één.

27Die zeven magere en lelijke koeien, die na hen opkwamen, zijn zeven jaren; die zeven lege, door de oostenwind verschroeide aren zullen zeven jaren van honger zijn.

28Dit is het woord dat ik zojuist tot de farao gesproken heb: God heeft aan de farao laten zien wat Hij gaat doen.

29Zie, de komende zeven jaren zal er in heel het land Egypte een grote overvloed zijn.

30Maar daarna zullen er zeven jaren van hongersnood aanbreken; dan zal al die overvloed in het land Egypte vergeten zijn, en de honger zal het land verwoesten.

31Ook zal er niets meer van de overvloed te merken zijn in het land, vanwege de honger die daarna zal komen, want die zal zeer zwaar zijn.

32Dat de farao deze droom twee keer gekregen heeft, is omdat de zaak bij God vaststaat en God Zich haast om die uit te voeren.

33Nu dan, laat de farao naar een verstandige en wijze man uitzien en die over het land Egypte aanstellen.

34Laat de farao het volgende doen: Laat hij opzichters over het land aanstellen en tijdens de zeven jaren van overvloed het vijfde deel van de opbrengst van het land Egypte opeisen.

35Laten zij alle voedsel van deze komende goede jaren bijeenbrengen en op last van41:35 op last van - Letterlijk: onder de hand van. de farao het koren opslaan, als voedsel in de steden, en dat bewaren.

36Dan zal dat voedsel als voorraad dienen voor het land in de zeven jaren van honger die in het land Egypte zullen komen, zodat het land niet van honger omkomt.

Jozef wordt onderkoning

37

41:37
Hand. 7:10
Deze woorden waren goed in de ogen van de farao en in de ogen van al zijn dienaren.

38

41:38
Ps. 105:22
Daarom zei de farao tegen zijn dienaren: Zouden wij ooit iemand kunnen vinden als deze man, in wie de Geest van God is?

39Daarop zei de farao tegen Jozef: Aangezien God u dit alles heeft bekendgemaakt, is er niemand zo verstandig en wijs als u.

40U zult zelf

41:40
Ps. 105:21
over mijn huis gaan en heel mijn volk zal uw bevel eerbiedigen;41:40 eerbiedigen - Letterlijk: kussen. alleen wat de troon betreft, zal ik meer aanzien hebben dan u.

41Verder zei de farao tegen Jozef: Zie, ik stel u hierbij aan over heel het land Egypte.

42Toen nam de farao zijn ring van zijn hand en deed hem aan Jozefs hand; hij liet hem kleren van fijn linnen aantrekken en hing een gouden keten om zijn hals.

43Hij liet hem rijden op de tweede wagen die hij had, en ze riepen voor hem uit: Kniel! Zo stelde hij hem aan over heel het land Egypte.

44De farao zei tegen Jozef: Ik ben de farao, maar zonder uw goedvinden zal in heel het land Egypte niemand zijn hand of zijn voet optillen.

45De farao gaf Jozef de naam Zafnath Paäneah en gaf hem Asnath, de dochter van Potifera, een priester uit On, tot vrouw. En Jozef vertrok en reisde het land Egypte door.

46En Jozef was dertig jaar oud, toen hij bij de farao, de koning van Egypte, in dienst trad.41:46 in dienst trad - Letterlijk: voor zijn aangezicht stond. Toen ging Jozef bij de farao weg en trok heel het land Egypte door.

47Het land bracht in de zeven jaren van overvloed bij handen vol op,

48en hij bracht al het voedsel van de zeven jaren dat in het land Egypte was, bijeen en sloeg het voedsel op in de steden; het voedsel van de akkers van elke stad, die eromheen lagen, sloeg hij binnen die stad op.

49Jozef sloeg zeer veel koren op, als zand van de zee, totdat men ophield met tellen, want er was geen tellen meer aan.

50Nog voor er een jaar van honger kwam,

41:50
Gen. 46:20
48:5
werden bij Jozef twee zonen geboren, die Asnath, de dochter van Potifera, een priester uit On, hem baarde.

51Jozef gaf de eerstgeborene de naam Manasse.41:51 Manasse betekent: hij die doet vergeten. Want, zei hij, God heeft mij al mijn moeite en heel mijn familie doen vergeten.

52De tweede gaf hij de naam Efraïm.41:52 Efraïm betekent: dubbel vruchtbaar. Want, zei hij, God heeft mij vruchtbaar doen worden in het land van mijn verdrukking.

53Toen eindigden de zeven jaren van overvloed die er in het land Egypte geweest waren,

54

41:54
Gen. 45:6
Ps. 105:16
en begonnen de zeven jaren van hongersnood te komen, zoals Jozef gezegd had. Er was honger in alle landen, maar in heel het land Egypte was brood.

55Toen ook heel het land Egypte honger kreeg, schreeuwde het volk bij de farao om brood, en de farao zei tegen alle Egyptenaren: Ga naar Jozef en doe wat hij u zegt.

56Toen er honger in heel het land was, opende Jozef alle korenschuren en verkocht koren aan de Egyptenaren, want de honger werd sterk in het land Egypte.

57Uit alle landen kwamen ze in Egypte bij Jozef koren kopen, want de honger was in alle landen sterk.

42

Jozefs broers gaan naar Egypte

421Toen Jakob zag dat er koren in Egypte was, zei Jakob tegen zijn zonen: Waarom kijken jullie elkaar aan?

2Verder zei hij: Zie,

42:2
Hand. 7:12
ik heb gehoord dat er koren in Egypte is; trek erheen en koop daar koren voor ons, zodat wij in leven blijven en niet sterven.

3Toen vertrokken tien broers van Jozef om koren uit Egypte te kopen.

4Maar Benjamin, de broer van Jozef, stuurde Jakob niet met zijn broers mee, want hij zei: Anders zou hem een ongeluk kunnen overkomen!

5Zo kwamen de zonen van Israël daar aan om koren te kopen, te midden van anderen die kwamen, want er was hongersnood in het land Kanaän.

6En Jozef, hij was de machthebber over dat land; hij verkocht koren aan de hele bevolking van het land. De broers van Jozef kwamen

42:6
Gen. 37:7
en bogen zich voor hem neer met het gezicht ter aarde.

7Toen Jozef zijn broers zag, herkende hij hen, maar hij deed zich tegenover hen voor als een vreemde en sprak harde woorden tot hen. Hij zei tegen hen: Waar komt u vandaan? Zij zeiden: Uit het land Kanaän, om voedsel te kopen.

8Jozef herkende zijn broers, maar zij herkenden hem niet.

9Toen dacht Jozef

42:9
Gen. 37:5
aan de dromen die hij over hen gekregen had, en hij zei tegen hen: U bent spionnen, u bent gekomen om de onbeschermde plekken van het land te bekijken.

10Zij zeiden tegen hem: Nee, mijn heer, uw dienaren zijn gekomen om voedsel te kopen.

11Wij zijn allemaal zonen van één man; wij zijn eerlijke mensen, uw dienaren zijn geen spionnen.

12Maar hij zei tegen hen: Nee, u bent wél gekomen om de onbeschermde plekken van het land te bekijken.

13Zij zeiden: Wij, uw dienaren, waren twaalf broers, zonen van één man in het land Kanaän; en zie,

42:13
Gen. 43:29
de jongste is heden nog bij onze vader, en een is er niet meer.

14Maar Jozef zei tegen hen: Het is zoals ik tot u gesproken heb: U bent spionnen!

15Hiermee zult u beproefd worden: Zo waar de farao leeft, u zult niet vanhier vertrekken, tenzij dat uw jongste broer hier komt!

16Stuur er een van u terug om uw broer te halen, terwijl u gevangen blijft. Zo zullen uw woorden beproefd worden, om te zien of u de waarheid spreekt. Zo niet, zo waar de farao leeft, dan bent u spionnen!

17En hij hield hen gezamenlijk drie dagen in hechtenis.

18Op de derde dag zei Jozef tegen hen: Doe dit, zodat u in leven blijft, want ik vrees God.

19Als u eerlijke mensen bent, laat dan een van uw broers gevangen blijven in het huis waar u in hechtenis bent. U echter, ga koren brengen om de honger van uw gezinnen te stillen.

20En

42:20
Gen. 43:5
44:23
breng uw jongste broer naar mij toe; dan zullen uw woorden bewaarheid worden, en zult u niet sterven. En zij deden zo.

21Toen zeiden zij tegen elkaar: Werkelijk, wij zijn schuldig vanwege onze broer. Wij zagen zijn zielsbenauwdheid toen hij ons om genade smeekte, maar wij luisterden niet! Daarom komt deze benauwdheid over ons.

22Ruben antwoordde hun:

42:22
Gen. 37:21,22
Heb ik het jullie niet gezegd: Bezondig je niet aan deze jongen! Maar jullie luisterden niet; zie, nu wordt er vergelding geëist voor zijn bloed!

23Zij wisten echter niet dat Jozef het verstond, want er was een tolk tussen hen.

24Toen wendde hij zich van hen af en huilde. Daarna keerde hij naar hen terug en sprak met hen; hij nam Simeon uit hun midden en liet hem voor hun ogen vastbinden.

25Jozef gaf opdracht hun zakken met koren te vullen, bij ieder het geld in zijn zak terug te leggen en hun proviand voor onderweg te geven; en zo deed men voor hen.

26Zij laadden hun koren op hun ezels en gingen vandaar op weg.

27Toen een van hen zijn zak opendeed om in de herberg zijn ezel voer te geven, zag hij zijn geld; zie, het lag boven in42:27 boven in - Letterlijk: in de mond van. zijn zak!

28Hij zei tegen zijn broers: Mijn geld is teruggelegd! Zie toch, het zit in mijn zak! Toen ontzonk hun de moed,42:28 de moed - Letterlijk: het hart. en bevend zeiden zij tegen elkaar: Wat is dit dat God ons heeft aangedaan?

29En zij kwamen in het land Kanaän bij hun vader Jakob, en zij vertelden hem al wat hun overkomen was:

30Die man, de heer van dat land, sprak harde woorden tegen ons en hield ons voor spionnen van het land.

31Maar wij zeiden tegen hem: Wij zijn eerlijke mensen, wij zijn geen spionnen.

32Wij waren twaalf broers, zonen van onze vader; een is er niet meer, en de jongste is heden nog bij onze vader in het land Kanaän.

33Toen zei die man, de heer van dat land, tegen ons: Hierdoor zal ik te weten komen dat u eerlijke mensen bent: laat een van uw broers bij mij, neem koren mee om de honger van uw gezinnen te stillen, en ga op weg.

34Breng uw jongste broer naar mij toe; dan zal ik weten dat u geen spionnen bent, maar eerlijke mensen. Uw broer zal ik aan u teruggeven, en u kunt vrij in dit land rondtrekken.

35En het gebeurde, toen zij hun

42:35
Vers
zakken leegmaakten, zie, ieders geldbuidel zat in zijn zak! Zij zagen hun geldbuidels, zij en hun vader, en zij werden bevreesd.

36Toen zei Jakob, hun vader, tegen hen: Jullie beroven mij van kinderen! Jozef is er niet meer, en Simeon is er niet; nu willen jullie Benjamin ook nog meenemen! Al deze dingen zijn tegen mij!

37Toen zei Ruben tegen zijn vader: U mag mijn twee zonen doden, als ik hem niet bij u terugbreng! Geef hem in mijn hand en ik zal hem bij u terugbrengen!

38Maar hij zei: Mijn zoon zal niet met jullie meetrekken, want zijn broer is dood en alleen hij is overgebleven. Als hem een ongeluk overkomt op de weg die jullie zullen gaan, dan zullen jullie mijn grijze haar met verdriet in het graf laten neerdalen.

43

De tweede reis van Jozefs broers naar Egypte

431Maar de honger bleef zwaar in het land.

2En het gebeurde, toen zij het koren dat zij uit Egypte meegebracht hadden, opgegeten hadden, dat hun vader tegen hen zei: Keer terug en koop voor ons wat voedsel.

3Toen zei Juda tegen hem: Die man heeft ons nadrukkelijk verzekerd: U zult mij niet meer onder ogen komen,43:3 mij … onder ogen komen - Letterlijk: mijn gezicht zien; zie ook vers 5. tenzij uw broer bij u is.

4Als u onze broer met ons meestuurt, zullen wij vertrekken en voedsel voor u kopen.

5Maar

43:5
Gen. 42:20
als u hem niet meestuurt, zullen wij niet gaan, want die man heeft tegen ons gezegd:
43:5
Gen. 44:23
U zult mij niet meer onder ogen komen, tenzij uw broer bij u is.

6Toen zei Israël: Waarom hebben jullie mij kwaad gedaan door die man te vertellen dat jullie nog een broer hebben?

7Daarop zeiden zij: Die man vroeg nadrukkelijk naar ons en onze familiekring: Leeft uw vader nog? Hebt u nog een broer? En daarom hebben wij het hem overeenkomstig43:7 overeenkomstig - Letterlijk: naar de mond. die woorden verteld. Konden wij soms weten dat hij zou zeggen: Breng uw broer mee?

8Toen zei Juda tegen Israël, zijn vader: Stuur de jongen met mij mee; dan zullen wij opstaan en op weg gaan, zodat wij in leven zullen blijven en niet zullen sterven: wij niet, u niet en onze kleine kinderen niet.

9Ikzelf zal borg voor hem staan;

43:9
Gen. 44:32
van mij43:9 van mij - Letterlijk: uit mijn hand. mag u hem opeisen – als ik hem niet bij u terugbreng en hem voor u plaats, dan sta ik alle dagen schuldig tegenover u.

10Want als wij niet geaarzeld hadden, dan waren we zeker al twee keer terug geweest.

11Toen zei Israël, hun vader, tegen hen: Als het zo gesteld is, doe dan dit. Neem van het beste van dit land in jullie zakken mee en geef dat die man als geschenk: wat balsem, wat honing, specerijen, mirre, pistachenoten en amandelen.

12En neem een dubbel bedrag aan geld met jullie mee, en neem ook het geld dat boven in43:12 boven in - Letterlijk: in de mond van; zie ook vers 21. jullie zakken teruggekomen is, weer met jullie mee terug; misschien was het een vergissing.

13Neem ook jullie broer mee, sta op en ga terug naar die man.

14God, de Almachtige, geve jullie barmhartigheid in de ogen van die man, zodat hij jullie andere broer en Benjamin met jullie terug laat gaan. En wat mij betreft, als ik van kinderen beroofd word, dan word ik maar van kinderen beroofd.

15De mannen namen dat geschenk en een dubbel bedrag aan geld met zich mee,43:15 met zich mee - Letterlijk: in hun hand; de verzen 21, 22 en 26 bevatten een soortgelijke constructie. en Benjamin. Zij stonden op, trokken naar Egypte en stonden voor Jozef.

16Toen Jozef Benjamin bij hen zag, zei hij tegen degene die over zijn huis ging: Breng deze mannen naar mijn huis, slacht vee43:16 slacht vee - Letterlijk: slacht een slachting. en bereid het, want deze mannen zullen vanmiddag met mij eten.

17De man deed zoals Jozef gezegd had; en de man bracht deze mannen naar het huis van Jozef.

18Toen werden de mannen bevreesd, omdat ze naar het huis van Jozef gebracht werden. Ze zeiden: Wij worden hier binnengebracht vanwege het geld dat de eerste keer in onze zakken teruggelegd is, zodat hij ons kan overrompelen, ons kan overvallen en ons tot slaven kan nemen, en ook onze ezels.

19Daarom benaderden zij de man die over het huis van Jozef ging, en zij spraken hem aan bij de deur van het huis.

20Ze zeiden: Och, mijn heer,

43:20
Gen. 42:3
wij zijn de eerste keer alleen maar gekomen om voedsel te kopen.

21

43:21
Gen. 42:27,35
En het gebeurde, toen wij in de herberg gekomen waren en onze zakken openden, zie, ieders geld zat boven in zijn zak, ons geld in zijn volle gewicht, en dat hebben we nu weer mee teruggebracht.

22Wij hebben ook ander geld met ons meegebracht om voedsel te kopen. Wij weten niet wie ons geld in onze zakken gedaan heeft.

23Hij zei: Vrede zij u, wees niet bevreesd. Uw God en de God van uw vader heeft u een schat in uw zakken gegeven; uw geld heeft mij bereikt. Toen liet hij Simeon naar buiten brengen, naar hen toe.

24Daarna bracht de man deze mannen in het huis van Jozef;

43:24
Gen. 18:4
hij gaf water en zij wasten hun voeten. Hij gaf ook hun ezels voer.

25Zij maakten het geschenk gereed tot Jozef 's middags zou komen, want zij hadden gehoord dat zij daar de maaltijd zouden gebruiken.43:25 de maaltijd … gebruiken - Letterlijk: brood … eten; zie ook vers 32.

26Toen Jozef thuisgekomen was, brachten zij het geschenk dat zij voor hem bij zich hadden, het huis binnen en zij

43:26
Gen. 37:10
42:6
bogen zich voor hem ter aarde.

27Hij vroeg hun naar hun welstand en zei: Gaat het goed met uw vader, de oude man, over wie u gesproken hebt? Leeft hij nog?

28En zij zeiden: Het gaat goed met uw dienaar, onze vader; hij leeft nog. Toen knielden zij en bogen zich neer.

29Hij sloeg zijn ogen op en zag Benjamin, zijn broer, de zoon van zijn moeder, en zei: Is dit uw jongste broer,

43:29
Gen. 42:13
over wie u met mij gesproken hebt? Daarna zei hij: Mijn zoon, God zij u genadig.

30Jozef haastte zich, want zijn medelijden werd opgewekt vanwege zijn broer. Hij wilde huilen, en daarom ging hij een kamer binnen

43:30
Gen. 45:2
en huilde daar.

31Daarna waste hij zijn gezicht en kwam naar buiten. Hij bedwong zich en zei: Dien het voedsel op.

32Zij dienden op: voor hem apart, voor hen apart en voor de Egyptenaren die met hem aten apart. De Egyptenaren mogen namelijk niet samen met de Hebreeën de maaltijd gebruiken, omdat dat voor de Egyptenaren een gruwel is.

33Zij zaten vóór hem: de eerstgeborene overeenkomstig zijn eerstgeboorterecht en de jongste overeenkomstig zijn jeugd, zodat de mannen onder elkaar verbijsterd waren.

34En hij liet hun van de gerechten brengen die vóór hem stonden, maar het gerecht van Benjamin was vijf keer groter dan dat van hen allen. Zij dronken en werden dronken met hem.