Vier veelgestelde vragen over Pasen – én de antwoorden!

De winkels liggen vol met pastelkleurige decoratie, de paaseitjes lijken elk jaar vroeger verkocht te worden en de lammetjes lopen weer in de wei. Het is bijna Pasen! Net als het jaarlijkse paasontbijt zijn er ook de jaarlijks terugkerende paasvragen.  En of jij nu vragensteller bent of degene die ze moet beantwoorden: doe je voordeel met deze informatie!

Wanneer is het Pasen?

Raar, maar waar: Pasen wordt elk jaar op een andere datum gevierd. Dat heeft te maken met de stand van de maan, want Pasen valt altijd op de eerste zondag na de eerste volle maan aan het begin van de lente (21 maart). Ook andere dagen die met Pasen te maken hebben, schuiven elk jaar mee met de nieuwe datum.
Op Aswoensdag begint de veertigdagentijd. Vanaf dan duurt het nog veertig dagen tot Pasen, waarbij de zondagen niet meegeteld worden. Deze periode van veertig dagen is voor veel christenen een tijd van inkeer. Hij wordt ook wel de lijdenstijd of vastentijd genoemd. Vroeger vastten gelovigen dan namelijk. Nog steeds zijn er christenen die vasten in de veertigdagentijd, door weinig of sober te eten, of door bijvoorbeeld 40 dagen lang geen social media te gebruiken. 

In de week voorafgaand aan Pasen zijn er nog een aantal bijzondere dagen die elk jaar op een andere datum vallen: Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. De week voor Pasen wordt de Goede Week of de Stille Week genoemd. Deze week wordt ingeluid met Palmpasen of Palmzondag, de zondag voor Pasen. Deze zondag wordt in veel plaatsen gevierd door kinderen die met mooi versierde palmpaasstokken met een broodhaantje erop door de straten lopen, of op bezoek gaan in ouderencentra. 

En dan zijn er nog de bijzondere dagen ná Pasen, die dus ook elk jaar op een andere datum vallen, omdat ze berekend worden aan de hand van Pasen. Hemelvaartsdag vieren we op de veertigste dag na Pasen, dat is altijd een donderdag. En tien dagen later is het Pinksteren, vijftig dagen na Pasen. Herken je hierin het spreekwoord: ‘Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen…’? Dat gaat dus nooit gebeuren.  (Of toch wel? Ook hierover hebben we een blog.)
En om het allemaal nog iets ingewikkelder te maken, wordt niet door elke kerk op dezelfde dag Pasen gevierd. De Oosters-Orthodoxe Kerk en de Oriëntaals-Orthodoxe Kerk vieren Pasen op een andere zondag. Deze kerken gebruiken namelijk een andere kalender. 

Waarom eten we eieren met Pasen?

Paaseieren horen bij Pasen, zoals de kerstboom bij Kerst. Maar ze hebben weinig te maken met de christelijke betekenis van die feesten. 
Het verstoppen van paaseieren is een oud Germaans gebruik, dat aan het begin van de lente plaatsvond. De eieren zijn een symbool voor vruchtbaarheid, en om voor extra vruchtbare grond te zorgen werden er eieren in de akkers gestopt, in de hoop dat die akkers dan extra veel oogst zouden opleveren. En dit gebruik is omgevormd tot wat we nu kennen: het verstoppen van paaseieren!

Wat vier je in de kerk met Pasen?

Met Pasen vieren christenen dat Jezus is opgestaan uit de dood. Op Goede Vrijdag wordt herdacht dat Hij door kruisiging is gestorven. 
Maar het grote wonder van het christelijk geloof is dat Jezus drie dagen later opgestaan is uit de dood. Het graf waar Hij in lag, was leeg. En die opstanding geeft betekenis aan het leven: God is sterker is dan de dood. Het licht heeft het duister overwonnen. Dat is reden voor een feest, waarbij bevrijding en overwinning centraal staan. 

Wat zegt de Bijbel over Pasen?

In de Bijbel komt het woord Pasen niet voor. Wél het woord Pesach (soms vertaald met Paasfeest), waar het woord Pasen van afgeleid is. 
Pesach is een van de belangrijkste feesten van het jodendom. Met Pesach herdenken Joden dat hun voorouders bevrijd werden uit Egypte. Dat staat beschreven in het bijbelboek Exodus. In Exodus 15:14-20 lees je de opdracht die het Joodse volk krijgt om Pesach te vieren. 
Jezus was ook een Jood, en in Matteüs 26 lees je dat Jezus het Pesachmaal vierde, vlak voor Hij werd gekruisigd. En van begin af aan waren de kruisiging en opstanding van Jezus heel belangrijk voor christenen: dit vormt de kern van het geloof.  Omdat ook hierbij bevrijding centraal staat, koppelden de eerste christenen het Paasfeest aan Pesach. Lees maar in 1 Korintiërs 5:7 (Bijbel in Gewone Taal):

En Christus is voor jullie gestorven. Hij is het lam voor de paasmaaltijd. Het ware Paasfeest is dus gekomen, en wij mogen nu voor altijd het Feest van het Brood zonder Gist vieren. 

Met deze antwoorden kun je er weer even tegenaan. 
Geniet van de croissantjes en chocolade-eitjes, en van de natuur die weer helemaal opleeft. Kleed je op je paasbest, en vier de opstanding en het licht dat altijd overwint.
Vrolijk Pasen!

Mirjam Vos
Heeft theologie gestudeerd en werkt bij de afdeling Uitgeven van het Nederlands Bijbelgenootschap


Meer lezen over Pasen?
​​​​​​​Lees de blog ‘Het grootste geschenk is…‘.

Dit bericht is geplaatst op maandag 20 april 2020