Ode aan de verliezer

Het nieuwe boek van Alain Verheij is uit, Ode aan de verliezer. Dat boek is doortrokken van de bijbelverhalen die allemaal telkens weer over winnaars en verliezers gaan. Met nadruk op ‘verliezers.’

Verliezen is misschien wel het moeilijkste wat er is. Kijk maar naar het nieuws: de zittende president van Amerika weigert zijn verkiezingsnederlaag te erkennen. Er zit voor hem nu niets anders op dan complotten en fraude te suggereren– alles beter dan met gebogen hoofd afdruipen. Op Twitter zie ik enthousiaste tegenstanders ‘LOSER!’ tweeten naar Donald Trump. Het tij is gekeerd, en nu zijn zij de winnaars.

Koningen en slaven

Laatst is mijn boek uitgekomen, Ode aan de verliezer. Dat boek is doortrokken van de bijbelverhalen die allemaal telkens weer over winnaars en verliezers gaan. Andere boeken zouden zeker partij kiezen voor de winnaar, suggereren de verhalen, maar de God van de Bijbel kiest juist partij voor de verliezer. Voor degene die het net niet redt. Een bijbelverhaal zet niet de koning die een grote piramide liet bouwen in het zonnetje, maar de slaven die die piramide daadwerkelijk hebben gebouwd. En ga zo maar door: de Bijbel schrijft geschiedenis voor hen die zelf geen geschiedenis kunnen schrijven.

Als je goed wilt leven, betoog ik in het boek, moet je gezond leren omgaan met winnen en verliezen. Je moet je verlies kunnen nemen en niet te trots zijn om soms de minste te wezen. Niet al jouw verhalen zijn succesverhalen en dat is oké. Zet ook eens een mislukking van jezelf op Instagram. Daarnaast roep ik op tot meer liefde voor alle verliezers om je heen. We zijn het gewend om ons te vergapen aan succesmensen, om hen na te volgen en podium te geven, maar wat doen we met de verliezers van deze wereld? Misschien verdienen zij juist iets meer van onze aandacht, zorg of waardering.

Een klein verlies

Dat is allemaal makkelijker gezegd dan gedaan. Uiteindelijk willen we allemaal winnen, en houden wat we hebben, en niet tot de verliezers behoren. Dat ondervond ikzelf ook toen ik in de afgelopen weken enorme stress bij mezelf voelde ontstaan. Wat was er gebeurd? Er werd een herziening aangekondigd van de Nieuwe Bijbelvertaling. Daarin heeft de grootste verandering met God te maken: hij zal weer een Hij worden. Spontaan gingen bij mij de haren overeind staan.

Waarom raakte dit mij zo? Los van alle inhoudelijke bezwaren die ik kon verzinnen was er het argument van het verliezen. Toen deze Bijbelvertaling uitkwam in 2004 was ik 15 jaar en een beginnend Bijbellezer. Drie jaar later studeerde ik theologie, zestien jaar later zat ik een boek te schrijven met dit bijbeltje op schoot. Een bijbeltje met een kleine h, geen grote H – dus bij de herziening van deze vertaling zou ik mijn geliefde kleine h kwijtraken. Verliezen!

In mijn hervertelling van tientallen bijbelverhalen heb ik Kaïn en Abel als leidraad genomen. De eerste twee mensenkinderen. De oudste, Kaïn, slaat Abel dood omdat deze iets heeft wat Kaïn zelf niet heeft. Zodra mensen het gevoel krijgen dat ze benadeeld worden, dat iemand ze te na komt, dat hun iets ontbreekt, reageren ze geprikkeld. Net zoals ik reageerde toen ik merkte dat mijn oude vertrouwde 2004-Bijbel me zou worden afgenomen.

Alleen maar winst

Maar die wordt me helemaal niet afgenomen. Tijdens het schrijven van Ode aan de verliezer zat ik al niet met één, maar met twee bijbels op schoot: de NBV uit 2004 en de Bijbel in Gewone Taal. Online pakte ik de Statenvertaling er ook vaak bij. Het is niet of/of, het is en/en. Over een jaar of drie kan ik aan mijn volgende boek werken met nóg een bijbeltje erbij op schoot: de herziene NBV. Dat kan alleen maar winst zijn.
Je verlies toegeven is niet makkelijk. We halen allemaal ons houvast uit wat we nú hebben, en zien niet graag verandering in die situatie. We houden er niet van als we het gevoel hebben dat ons iets wordt afgenomen. Over die waarheid zat ik een boek te typen, en nu het in de winkels verschijnt besef ik steeds meer dat mijn boodschap niet in de eerste plaats aan de Donald Trumps van deze wereld is gericht, maar zeker ook aan mijzelf.

PS. Hiermee wil ik niet zeggen dat je niet mag discussiëren over de keuzes die gemaakt worden met betrekking tot de herziene Nieuwe Bijbelvertaling. Integendeel: juist dat we er zo gepassioneerd over corresponderen betekent dat het boek mateloos belangrijk voor ons is. Dat is een waardevol besef.

Alain Verheij
Theoloog, schrijver, spreker

Koop het boek
Het boek ‘Ode aan de verliezer’ van Alain Verheij is hier te koop.

Dit bericht is geplaatst op dinsdag 24 november 2020